సాహిత్యం

      సాత్వికి "అక్షర"  స్కూల్లో ఫోర్త్ క్లాస్ చదువుతోంది. ప్రతిరోజు స్కూల్ కి వెళ్ళిరావడం, సాయంత్రమైతే ట్యూషన్ కి వెళ్ళడం ఇదంతా తన దినచర్యలో భాగం. అలాగే నిన్నటి రోజు కూడా ట్యూషన్ కి వెళ్ళి“మామ్! రేపు సోషల్ ఎగ్జామ్ , క్వశ్చన్ ఆన్సర్స్ ఎక్స్ప్లెయిన్ చేయరా...”అని టీచర్ని అడిగింది. టీచర్ అన్ని క్వశ్చన్స్ ఆన్సర్స్ వన్ బై వన్ ఎక్స్ప్లెయిన్ చేసింది.     అందులో ఒక క్వశ్చన్ ఏంటంటే... India is an example of unity in diversity. చాలా హ్యాపీగా చాలా ఉత్సాహం తోటి ఈ పాపకు రకరకాల ఎగ్జాంపుల్స్ తో చెప్పాలి అని

కాళ్ళు కడుక్కోవడానికి చెంబుతో నీళ్ళిచ్చి ‘యిదేమీ టౌన్ కాదు, సిటీ అంతకన్నా కాదు, పల్లెటూళ్ళో అడ్రస్ పట్టుకోలేకపోయావంటే నిన్నేమనాలి?’ అన్నాడు మా ఫ్రెండు. నాకొస్తున్న కోపానికి చేతిలోని చెంబుతో వాడి తల పగలగొట్టాలని వొక్కక్షణం అనిపించింది. కాని పక్కనే వాడి పేరెంట్స్ వుండిపోయారు. అందుకని నవ్వుతూ చూశాను.             ప్రయాణం బాగా జరిగిందా- నుంచి అన్ని కుశల ప్రశ్నలు వేస్తూ ‘అడ్రస్ డెడ్ యీజీ’ అన్నాడు అంకుల్. ‘మీ అంకుల్ పేరు చెప్పి యెవర్ని అడిగినా, చిన్న పిల్లల్ని అడిగినా చెప్పేస్తారు’ అంది ఆంటీ. ‘నన్ను యెందుకు రెచ్చగొడతార్రా?’ అని ఆవేశాన్ని అణచుకొని కూల్ ఫేస్ పెట్టాను.            

తూర్పు దిక్కున సూర్యుడు ఇంకా పూర్తిగా బయటకు రాకముందే, తిరుపతి చుట్టూ ఉన్న శేషాచలం కొండలు గాఢ నిద్రలో ఉన్నట్లు నిశ్శబ్దంగా ఉన్నాయి. ఆ కొండల భారీ ఆకారాలు ఆకాశం అంచున ఒక ముదురు రంగు సిరా మరకలా విస్తరించి ఉన్నాయి. పట్టణం ఇంకా పూర్తిగా మేల్కొనలేదు. అప్పుడప్పుడే పాల వ్యానుల శబ్దాలు, పక్షుల కిలకిలలు వినబడుతున్నాయి. ఉదయం 5 గంటలు. అలవాటు ప్రకారం శారద కళ్లు తెరిచింది. ఆమె వయసు 38 ఏళ్లు. చూడటానికి చాలా సాధారణమైన, ప్రశాంతమైన గృహిణి. తిరుపతిలోని ఒక అపార్ట్‌మెంట్‌లో ఆమె నివాసం. బాల్కనీలో నిలబడితే ఎదురుగా భారీగా కనిపించే కొండల వరుస

ఏడుపు ఆపుకోవడమే కాదు, వొక్కోసారి నవ్వాపుకోవడం కూడా కష్టమే! అయితే మనం దేనికి నవ్వుతున్నామో మన చుట్టుపక్కల వాళ్ళకి బోధపడనప్పుడు నవ్వుతున్న మనం యేడవక తప్పదు! నవ్వుగురించి చెప్పబోయి నా యేడుపు గురించి యెందుకు గాని, కథలోకి వస్తే, నేనున్నాను. నా పక్కన మా యోగా బ్యాచంతా వున్నారు. “శివ శివ అననేలరా...” పాట స్టీరియోలో వస్తోంది. ఆ పాట కూడా నవ్వుతూనే మొదలైంది. జానకిగారి గొంతు కదా, ఖంగుమంటూ తాడు లేకుండానే కట్టిపడేసింది నన్ను. “శివ శివ అననేలరా... కౌగిలిలోనే కైలాసమందగా. కౌగిలిలో-నే కైలాస మీయగ, శివ శివ అననేల-రా...” పాట పాదరసం కదా, యెక్కడికైనా జారుతుంది,

(ప‌డ్క‌ల్ స్వామిగా పేరుగాంచిన ప్ర‌భాక‌ర్ సాహ‌సోపేత అనుభ‌వం మీద అమ‌రురాలు కా. రేణుక రాసిన క‌థ ఇది. ఆయ‌న అమ‌ర‌త్వం సంద‌ర్భంగా పున‌ర్ముద్ర‌ణ‌- వ‌సంత‌మేఘం టీం) కుడి చేతిల ప్లాస్టిక్ లోటతోటి నీళ్లు పట్టుకొని నడుస్తాంది రాజవ్వ. చూస్తే దొడ్డికి పోతున్న దానిలెక్క వుంది. యాభై యేండ్ల వయసుండొచ్చామెకు. శాయనలుపుతోటి ఎత్తుగా, ఎత్తుకు తగ్గ దొడ్డుతోటి వుంది. ఇంచుమించు సగం నెత్తి నెరిసింది. కొంచెం దూరం నుంచి ఆమెనే అనుసరించి నడుస్తున్నడు స్వామి. సుమారు వ•ప్పయ్యేండ్ల వయసుతోటి, బక్కపలుచగ పొట్టిగ ఉన్నడాయన. అంగీ తొడుక్కొని, దోతీ కట్టుకున్నడు. కాళ్లకు చెప్పుల్లేవు. నెత్తిమీద గొంగడి కప్పుకొని దానిమీద ఒక బస్త

“ఏదీ ‘ఆఁ’ అను...” చెప్పినట్టే ‘ఆఁ’ అని నోరు తెరిచాను. నేనేమీ శ్రీకృష్ణుడిలా మట్టి తినలేదు. ఆ వయసు కూడా కాదు. మా అమ్మ యశోదమ్మ అసలే కాదు. నా నోట్లో విశ్వం కనిపించలేదు. ‘బాపురే పదునాల్గు భువన భాండంబులు’ అని చూసినవాళ్ళూ ఆశ్చర్యపోలేదు. “నాలుకమీద పాచి తప్ప మరేమీ లేదు” మాట విని, ‘ఊర్ధ్వలోకాలూ అధోలోకాలూ వుంటాయా మరి’ అని నేనూ నవ్వుకున్నాను. “పిల్లాడు భయపడకుండా నవ్వుతున్నాడు...” “వయసుకొస్తున్నాడు కదా? అలాగే వుంటుంది...” నవ్వుతూ మాట్లాడుకుంటున్నవాళ్ళనీ వాళ్ళచేతుల్లోవున్న సరంజామాని చూసి చెప్పకేం భయం వేసింది. ప్రోత్సహిస్తూ యెవరో భుజం తట్టారు. “ఏం కాదు, సున్తీ చేసినట్టు... జెస్ట్...

అప్పటికే నడవబట్టి మూడు గంటలవుతోంది. అందులో గుట్టలు ఎక్కడం. శరీరమంతా పులిసి పోయినట్టుగా ఉన్నది. విపరీతమైన చెమటలు. పిక్కలన్ని గట్టిగ అయిపోయి గుట్ట దిగడం ఇంకా కష్టంగా ఉంది. సాధారణంగా దిగడం సులువు అనుకుంటారు కానీ దిగడమే చాలా కష్టం. అదీ గుట్ట ఎక్కిన వెంటనే మళ్లీ కిందకు దిగడమంటే ఇంకా కష్టం. బరువంతా మోకాళ్ల మీదనే పడ్తది. మరీ క్రాస్‌గా దిగాల్సి వస్తె, కాళ్లు వణుకుతుంటాయి. అసలు కాళ్లకు బలమే లేనట్టు ఎక్కడ పడిపోతామో అనిపిస్తది. ఇప్పుడేందో పిక్కలు పట్టేసినట్టు ఉన్నాయి. నరాలు దగ్గరికి గుంజుకపోతున్నట్టు అనిపిస్తోంది. ‘‘ఇంకా ఎంత దూరం రాజ్‌మన్‌’’ అడిగింది రీతు. నిజానికి

నేను కొత్తగా దళంలోకి వెళ్లిన రోజులవి. నేను కొత్తగా దళంలోకి వెళ్లిన రోజులవి. ఉదయాన్నే ఐదు గంటలకు ‘లెగండి లెగండి.. బయలుదేరాలి..’ అంటూ డిప్యూటీ కమాండర్‌ అరుపులతో అందరం నిద్ర లేచాం. నేను కళ్లు తెరిచి చూసేసరికే ఒకరిద్దరు కిట్లు సర్దుకుంతున్నారు. దీర్ఘ ప్రయాణం చేసి రాత్రి డ్యూటీ పడ్డ కామ్రేడ్స్‌ లేవడానికి ఇబ్బంది పడుతున్నారు. మూత పడుతున్న కళ్ళతోనే పాలిథిన్‌ కవర్లు మడత పెట్టుకుంటున్నారు. ఆ ప్రశాంత వాతావరణంలో కామ్రేడ్ల కదలికల జోరుతో పాలిథిన్ల చప్పుడు తోడైంది. నేను బద్ధకంగా లేచి కూర్చున్నాను. అది గమనించిన మా దళం ఫ్రంట్‌ పైలెట్‌ మంగన్న ‘నిర్మలక్క ఇక్కడే ఉంటది.

ఆదివారం సాయంత్రం ఇంటి ముందు అరుగు మీద కుర్చీలో కూర్చున్న గోపాలరావు సిగరెట్‌ కాలుస్తూ తీవ్రంగా ఆలోచిస్తున్నాడు. అతని కళ్లు విషాదంతో నిండి వున్నాయి. అతని హృదయంలో సుళ్లు తిరుగుతున్న దుఃఖం, వేదన ఏమిటో 40 ఏళ్లుగా అతనితో జీవితం పంచుకున్న జానకమ్మకు తెలుసు. జానకమ్మ అతడిని గమనిస్తూనే మౌనంగా అతడికెదురుగా కత్తిపీట ముందేసుక్కూర్చుని ఉల్లిపాయలు కోస్తున్నది. అతడు జానకమ్మను చూసాడు. ఆమె చెంపల మీదుగా కన్నీళ్లు కిందకు జారుతున్నాయి. అవి ఉల్లిపాయల ఘాటు వలన కాదని అతనికి తెలుసు. ఆమె మౌనం, కన్నీళ్ల వెనుక వున్న ఆవేదనను అతను అర్థం చేసుకోగలడు. ఆమెనలా చూస్తుంటే అతనికి గుండె