అనేక రూపాల ప్రేమ‌

“ప్రేమమ్ – కాలయానం (1995)” అనే పుస్తకం పేరు వినగానే ఇది ఒక ప్రేమకథగా అనిపిస్తుంది. కానీ ఈ పుస్తకం చదివిన తర్వాత తెలుస్తుంది,ఇది కేవలం ప్రేమ గురించి మాత్రమే కాదు. ప్రేమను ప్రధానంగా పెట్టుకుని, కాలం, జ్ఞాపకం, విధి, పశ్చాత్తాపం, రెండో అవకాశం, తండ్రి ప్రేమ వంటి అంశాల్ని ఒకదానితో ఒకటి ముడిపెట్టి నడిపించిన కథ అని. 1995 అనే సంవత్సరం ఇక్కడ ఒక తేదీ కాదు; అది, మన మనసులో ఎప్పుడో దాచిపెట్టిన మధుర జ్ఞాపకాల్ని, పాత గాయాల్ని, చెప్పుకోని ప్రేమల్ని ఈ పుస్తకం మళ్లీ బయటకు తీసుకొస్తుంది.

ఈ కథలో 1995 నేపథ్యం చాలా ముఖ్యమైనది. ఎందుకంటే ఈ కథలోని భావాలు ఎక్కువగా ఆ కాలం చుట్టూ తిరుగుతాయి. అప్పటి ప్రేమలో ప్రేమను వెంటనే ప్రకటించలేని సిగ్గు ఉంటుంది. మనిషి మనసులో ఎన్నో మాటలు ఉంటాయి కానీ అవి బయటకు రావు. ప్రేమ అనేది ఒక ప్రత్యేకమైన బంధంగా ఎదుగుతుంది. ఈ నేపథ్యం వల్ల కథలోని ప్రేమ, బాధ, ఎదురు చూపు, అన్నీ నిజంగా అనిపిస్తాయి. మనం చదువుతున్నప్పుడు కేవలం పాత్రల్ని మాత్రమే కాదు, ఒక కాలాన్ని కూడా చూస్తుంటాం. ఆ కాలం కథకు ఒక భావాన్ని అందిస్తుంది. అదే ఈ పుస్తకాన్ని ప్రత్యేకంగా నిలబెడుతుంది.

ఈ నవలలో ప్రధాన పాత్రగా అజయ్ కనిపిస్తాడు. అతను కేవలం ప్రేమలో ఉన్న యువకుడు కాదు అతని మనసు ఎప్పుడూ ప్రశ్నలతో నిండివుంటుంది. తన జీవితంలో ఏదో ఒక లోటు ఉందని అతను అనుభూతి చెందుతాడు. తనలోని ప్రేమను అతను అర్థం చేసుకోవాలనుకుంటాడు. తన తప్పుల్ని సరిదిద్దుకోవాలనుకుంటాడు. జీవితంలో కొన్ని సంఘటనలు అతన్ని వెనక్కి లాగుతుంటాయి; కొన్ని సంఘటనలు ముందుకు తోస్తుంటాయి. అజయ్ వ్యక్తిత్వంలో మనం చూస్తేది మనిషి జీవితాన్ని నిర్ణయించేది కేవలం ప్రేమ మాత్రమే కాదు, ప్రేమతో పాటు పరిస్థితులూ, కుటుంబం, కాలం కూడా.

ఈ కథలో కీర్తన అనే పాత్ర ప్రేమకి ఒక శాంతమైన రూపం. ఆమె presence కథలో చాలా కీలకం. కీర్తన ప్రేమ హడావుడి ప్రేమ కాదు. అది ఎదురు చూపుల ప్రేమ. అది మౌనంలో పుట్టిన ప్రేమ. తన ప్రేమను బయటకి చెప్పలేకపోయినా, తన మనసులో దాన్ని దాచుకుని జీవించే ప్రేమ. కీర్తన పాత్రలో మనం చూసేది సహనం. ప్రేమకు సహనం ఎంత అవసరమో ఈ పాత్ర చక్కగా చూపిస్తుంది. ప్రేమ అనేది కేవలం కలసి ఉండటం కాదు; కొన్ని సార్లు దూరంగా ఉండి కూడా ప్రేమించాలి అనే నిజం ఆమె ద్వారా బయటపడుతుంది.

అజయ్–కీర్తన ప్రేమకథ ఈ పుస్తకం హృదయం. వీరిద్దరి మధ్య ప్రేమ కేవలం ఆకర్షణతో మొదలయ్యే ప్రేమ కాదు; అది క్రమంగా పెరిగే ప్రేమ. వారి మధ్య ఉండే అనుబంధం లోతుగా ఉంటుంది. కానీ ఆ అనుబంధం సులువు కాదు. ప్రేమ ఉండటం ఒకటి; ప్రేమని నిలబెట్టుకోవడం మరొకటి. ఈ పుస్తకం ప్రేమని నిలబెట్టుకోవడంలో వచ్చే కష్టాలను కూడా చూపిస్తుంది. ప్రేమలో ఆశ ఉంటుంది. ప్రేమలో భయం ఉంటుంది. ప్రేమలో నమ్మకం ఉంటుంది. ప్రేమలో పశ్చాత్తాపం ఉంటుంది. వీరిద్దరి బంధం ఈ భావాలన్నింటిని తాకుతూ ముందుకు సాగుతుంది.

ఈ పుస్తకం పేరు లోనే ఉన్నట్లు, కథలో “కాలయానం” ఒక కీలక భాగం. అయితే ఇది కేవలం ఒక విచిత్రమైన అంశం కాదు. కాలయానం ద్వారా కథ మన మనసులో ఉన్న ఒక పెద్ద ప్రశ్నను కదిలిస్తుంది,గతం మారిస్తే జీవితం మారుతుందా? మనం మన తప్పులను సరిదిద్దుకోవాలనుకుంటాం. మన జీవితంలో ఒకసారి అయినా ప్రతి ఒక్కరికీ ఇలా అనిపిస్తుంది: “ఒక్కసారి ఆ రోజుకు వెళ్లి ఉంటే… నేను అలా మాట్లాడకుండా ఉండేవాడిని”, “ఒక్కసారి ఆ నిర్ణయం మార్చుకుని ఉంటే…” అని. ఈ పుస్తకం అదే భావాన్ని కథగా మారుస్తుంది. గతం అనే దాన్ని మార్చగలిగితే, మనం నిజంగా ప్రశాంతంగా ఉండగలమా? లేక గతాన్ని మార్చడం కూడా కొత్త బాధలు తెస్తుందా? అనే సందేహాన్ని మనలో రేకెత్తిస్తుంది.

కాలయానం అంశం వల్ల కథలో ఆసక్తి పెరుగుతుంది. ఎప్పుడూ “ఇప్పుడు ఏం జరుగుతుంది?” అనే ఉత్కంఠ ఉంటుంది. కానీ ఈ ఉత్కంఠ కేవలం వినోదం కోసం కాదు. అది భావోద్వేగాల్ని మరింత బలంగా చేస్తుంది. ప్రేమ ఉన్న చోట కాలయానం వచ్చినప్పుడు ప్రేమ మరింత బరువుగా మారుతుంది. ఎందుకంటే కాలం ప్రేమకి స్నేహితుడిగా ఉండదు. కాలం ప్రేమకి ఒక పెద్ద పరీక్ష. కాలం వల్ల దూరాలు వస్తాయి. కాలం వల్ల అవకాశాలు తప్పిపోతాయి. కాలం వల్ల మనిషి మారిపోతాడు. ఈ పుస్తకం కాలాన్ని ఒక పెద్ద శక్తిగా చూపిస్తుంది.

ఈ కథలో మనం చాలా గమనించే అంశం పశ్చాత్తాపం. అజయ్ పాత్రలో పశ్చాత్తాపం చాలా బలంగా కనిపిస్తుంది. అతని మనసులో కొన్ని నిర్ణయాల మీద బాధ ఉంటుంది. కొన్ని మాటల మీద బాధ ఉంటుంది. కొన్ని కోల్పోయిన అవకాశాల మీద బాధ ఉంటుంది. అతను మనసులోనే ఆ బాధతో పోరాడుతూ ఉంటాడు. పశ్చాత్తాపం అనేది ఒక మనిషిని ఎలా మార్చేస్తుందో ఈ పుస్తకం చూపిస్తుంది. మనం తప్పు చేశామనుకున్నప్పుడు మన మనసు ఎలా రాత్రులు నిద్రపోకుండా చేస్తుందో, ఎలా ఒకే సంఘటనను మళ్లీ మళ్లీ గుర్తు చేస్తుందో, అజయ్ పాత్ర ద్వారా తెలుస్తుంది.

ఈ పుస్తకంలో ప్రేమ మాత్రమే కాదు, కుటుంబ బంధాలు కూడా చాలా బలంగా కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా అజయ్ మీద తండ్రి ప్రేమ ఈ నవలలో అతి ముఖ్యమైన భావోద్వేగం. తండ్రి ప్రేమ అనేది చాలా సార్లు బయటకి కనిపించదు. అది మాటల్లో చెప్పబడదు. అది బాధ్యతలో కనిపిస్తుంది. అది కోపంలో కనిపిస్తుంది. అది కఠినత్వంలో కనిపిస్తుంది. కానీ ఆ కఠినత్వం వెనక ఒక భయము ఉంటుంది—“నా కొడుకు తప్పు దారి పట్టకూడదు” అనే భయం. “నా కొడుకు బాధపడకూడదు” అనే ఆందోళన. ఈ తండ్రి పాత్రని చదువుతున్నప్పుడు చాలా మంది పాఠకులకు తమ జీవితంలోని తండ్రి గుర్తొస్తాడు. ఎందుకంటే అందరి ఇంట్లో తండ్రి ప్రేమ ఇలానే ఉంటుంది. మాటల్లో తక్కువ, మనసులో ఎక్కువ. ఈ పాత్ర కథకి ఒక ప్రేమను ఇస్తుంది.

అజయ్ తండ్రి పాత్ర ద్వారా ఈ పుస్తకం మరో విషయాన్ని చూపిస్తుంది ,ప్రేమ అనేది కేవలం ఇద్దరి మధ్య ఉండే ప్రేమ మాత్రమే కాదు. తండ్రి-కొడుకు మధ్య ప్రేమ కూడా ఒక బలమైన ప్రేమ. ఆ ప్రేమలో త్యాగం ఉంటుంది. ఆ ప్రేమలో గర్వం ఉంటుంది. ఆ ప్రేమలో మౌనం ఉంటుంది. ఆ ప్రేమలో బాధ ఉంటుంది. ఆ ప్రేమను అర్థం చేసుకోవడానికి సమయం పడుతుంది. అజయ్ కూడా ఆ ప్రేమను కొన్ని సందర్భాల్లో అర్థం చేసుకోలేకపోతాడు. కానీ తండ్రి మాత్రం తన ప్రేమను మాటల్లో చెప్పకుండా కూడా చూపిస్తూ ఉంటాడు.

ఈ కథలో విధి అనే అంశం చాలా బలంగా నడుస్తుంది. మనం ఎంత ప్రయత్నించినా కొన్ని విషయాలు మన చేతిలో ఉండవు అనే భావన పదే పదే కనిపిస్తుంది. ప్రేమ ఉన్నా, ప్రయత్నం ఉన్నా, మనుషుల హృదయం నిజంగా ఉన్నా—కాలం, పరిస్థితులు, విధి కొన్ని సార్లు మనల్ని ఓడిస్తాయి. ఈ పుస్తకం విధిని అతి పెద్ద శత్రువుగా చూపించదు, కానీ ఒక నిజంగా చూపిస్తుంది. జీవితం మనం అనుకున్న ప్రకారం నడవదు అనే కఠిన నిజాన్ని కథ మనకు చెబుతుంది. అదే సమయంలో మనిషి ప్రయత్నం కూడా అర్థంలేనిది కాదు అని కూడా చూపిస్తుంది. ప్రయత్నం ఉండటం వల్లే ఆశ ఉంటుంది.

ఈ నవలలో మనం అనుభవించే ముఖ్యమైన భావం ఆశ. ఈ కథలో చాలా బాధలు ఉన్నా, ఆ బాధల మధ్య కూడా ఒక ఆశ ఉంటుంది. అజయ్ తన జీవితంలో మార్పు కోరుకుంటాడు. ప్రేమను తిరిగి పొందాలని కోరుకుంటాడు. తన తప్పుల్ని సరిదిద్దుకోవాలని కోరుకుంటాడు. ఈ కోరుకులే అతనిని ముందుకు నడిపిస్తాయి. ఆశ లేకపోతే మనిషి జీవితం నిలిచిపోతుంది. కష్టాల్లో కూడా ఆశ ఉండగలదని, ఆశ ఉండటం వల్ల మనిషి బతుకుతాడని తెలియజేస్తుంది.

అలాగే ఈ కథలో మనం అనుభవించే మరో భావం భయం. ప్రేమ పోతుందేమో అనే భయం. అవకాశం మళ్లీ రాదేమో అనే భయం. కాలం మన చేతిలో ఉండదేమో అనే భయం. మనం ప్రేమించే వాళ్లని కోల్పోతామేమో అనే భయం. ఈ భయాలు కథలో పాత్రలను నడిపిస్తాయి. భయం ఉన్న చోటనే ప్రేమ కూడా బలంగా ఉంటుంది. ఎందుకంటే నిజమైన ప్రేమ ఉన్నప్పుడు, కోల్పోయే భయం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఈ భావాన్ని రచయిత చాలా సహజంగా చూపించారు.

ఈ పుస్తకంలో వచ్చే భావోద్వేగాలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసి సాగుతాయి. ఒక చోట ప్రేమ మృదువుగా తాకుతుంది. మరో చోట పశ్చాత్తాపం గుండెను పిండేస్తుంది. ఇంకొక చోట తండ్రి ప్రేమ మనసును కదిలిస్తుంది. మరో చోట విధి మీద కోపం వస్తుంది. ఇంకొక చోట ఆశ మనలో ఊపిరి పోస్తుంది. ఈ భావాల్ని పుస్తకం పూర్తిగా నడిపిస్తుంది. అందుకే పాఠకుడు కేవలం కథను చదవడం కాదు,భావాలను అనుభవిస్తాడు.

ఈ కథలో కాలం మారడం వల్ల పాత్రలు కూడా మారతాయి. జీవితం మారుతుంది. మనసులు మారుతాయి. కానీ మారని ఒక విషయం ప్రేమ. ప్రేమ రూపం మారవచ్చు, ప్రేమ వ్యక్తీకరణ మారవచ్చు, కానీ ప్రేమ తత్వం మారదు. ఇది ఈ పుస్తకం చెప్పే గొప్ప భావం. ప్రేమ కాలాన్ని దాటుతుంది. ప్రేమ జ్ఞాపకంగా మారుతుంది. ప్రేమ ఒకసారి మనసులో పడితే, కాలం ఎంత వెనక్కి వెళ్లినా అది పూర్తిగా తొలగిపోదు. ఈ భావం కథ అంతటా ఒక నీడలా నడుస్తుంది.

ఈ పుస్తకం చదివిన తర్వాత పాఠకుడి మనసులో ఒక ప్రశ్న ఖచ్చితంగా మిగులుతుంది: “నాకు కూడా ఒకసారి గతానికి వెళ్లే అవకాశం వస్తే, నేను ఏమి మార్చుకుంటాను?” ఇది ఈ పుస్తకం ఇచ్చే అతిపెద్ద ఫలితం. మనల్ని మన జీవితంపై ఆలోచింపజేయడం. మన గతాన్ని తిరిగి చూడాలనిపించటం. మన ప్రేమలను గుర్తుచేయడం. మన తండ్రి ప్రేమను అర్థం చేసుకోవాలని అనిపించటం. ఇది సాధారణ ప్రేమకథ కాదు; ఇది మన జీవితంలో ఎన్నో కోణాలను తాకే కథ.

మొత్తానికి “ప్రేమమ్ – కాలయానం (1995)” ప్రేమకథను ఇష్టపడే వాళ్లకి ఇది నచ్చుతుంది. కాలయానం వంటి ప్రత్యేక అంశాన్ని ఇష్టపడే వాళ్లకి ఇది ఆసక్తిని కలిగిస్తుంది.  పశ్చాత్తాపం, ఆశ, విధి వంటి జీవిత సత్యాలను ఆలోచించేవాళ్లకి ఇది మరింత దగ్గరగా అనిపిస్తుంది. ఇది చదివాక మనలో ఒక నిశ్శబ్దం కలుగుతుంది. ఆ నిశ్శబ్దంలో మన జ్ఞాపకాలు మాట్లాడతాయి. అదే ఈ పుస్తకాన్ని ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిగా మార్చుతుంది.

ర‌చ‌యిత  ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం విద్యార్థి, హైద్రాబాద్.

 ప్రేమమ్ – కాలయానం (1995)”

చరణ్ పరిమి

ప్రచురణ : Lilac Books