ప్రపంచంలో ఇప్పుడు జరుగుతున్న ప్రధాన యుద్ధాలు మరియు సంఘర్షణలు దేశాలను ఆర్థికంగా, సామాజికంగా, రాజకీయంగా తీవ్రంగా కుంగదీస్తున్నాయి. ఈ సంఘర్షణలు గ్లోబల్ ఎకానమీని, ఎనర్జీ మార్కెట్లను, ఫుడ్ సప్లై చైన్లను, షిప్పింగ్ రూట్లను దెబ్బతీస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం (2022 నుంచి కొనసాగుతోంది), ఇజ్రాయెల్-అమెరికా vs ఇరాన్ యుద్ధం (2026 ఫిబ్రవరి 28 నుంచి పూర్తి స్థాయి యుద్ధంగా మారింది), సూడాన్ అంతర్యుద్ధం, మయన్మార్ సివిల్ వార్, ఇతర చిన్న సంఘర్షణలు (యెమెన్, సొమాలియా, హైతీ, సాహెల్ రీజన్, ఇతర ఆఫ్రికా ఇన్సర్జెన్సీలు) కొనసాగుతున్నాయి. ఈ యుద్ధాలు మిడిల్ ఈస్ట్లో మల్టీ-ఫ్రంట్ వార్గా విస్తరించాయి, గ్లోబల్ ఆయిల్ సప్లై చైన్లను బెదిరిస్తున్నాయి.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం 2026 మార్చి నాటికి రష్యా దళాలు ఖార్కివ్, జపోరిజ్జియా, డ్నిప్రోపెట్రోవ్స్క్ దిశల్లో ఆఫెన్సివ్లు చేస్తున్నాయి, కానీ ఉక్రెయిన్ కౌంటర్ అటాక్లతో (ముఖ్యంగా జపోరిజ్జియా, డ్నిప్రోపెట్రోవ్స్క్, జపోరిజ్జియా పశ్చిమ భాగాల్లో) కొన్ని భూభాగాలు తిరిగి సాధించింది. ఫిబ్రవరి 2026లో ఉక్రెయిన్ నికరంగా భూభాగం సాధించింది ఇది 2023 సమ్మర్ కౌంటర్ ఆఫెన్సివ్ తర్వాత మొదటిసారి. ఉక్రెయిన్ GDP భారీగా తగ్గి, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ (ముఖ్యంగా థర్మల్ పవర్ 80% ధ్వంసం) ధ్వంసమైంది, మిలియన్ల మంది శరణార్థులు, లక్షలాది మరణాలు జరిగాయి. రష్యా సాంక్షన్లు, యుద్ధ ఖర్చుల వల్ల రీసెషన్ ఎదుర్కొంటోంది, GDP వృద్ధి మందగించింది, టాక్స్ పెంపులు, పబ్లిక్ సర్వీసెస్ కుంగుబాటు వచ్చాయి. సైనిక మరణాలు భారీగా ఉన్నాయి, ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు తగ్గాయి. యుద్ధం 2026లో కూడా కొనసాగుతుందని రష్యా అంచనాలు ఉన్నాయి.
ఇరాన్ యుద్ధం ఫిబ్రవరి 28న ఇజ్రాయెల్-అమెరికా దాడులతో (Operation Epic Fury) మొదలైంది, ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమెనీ సహా టాప్ లీడర్లు చనిపోయారు. ఇరాన్ ప్రతీకార దాడులు (మిస్సైల్స్, డ్రోన్స్) చేస్తోంది. ఇది మిడిల్ ఈస్ట్లో మల్టీ-ఫ్రంట్ వార్గా విస్తరించింది లెబనాన్ (హెజ్బుల్లా), ఇరాక్, సిరియా, యెమెన్ (హౌతీలు), బహ్రెయిన్, సౌదీ అరేబియా, జోర్డాన్, సైప్రస్ వరకు వ్యాపించింది. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ బ్లాకేజ్ భయాలతో ఆయిల్ సప్లై డిస్టర్బ్ అయింది, బ్రెంట్ క్రూడ్ $100+కి చేరింది. ఇరాన్ GDP 10-20% తగ్గుదల, ఇన్ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ధ్వంసం, సివిలియన్ మరణాలు భారీగా ఉన్నాయి. ఇజ్రాయెల్ డిఫెన్స్ ఖర్చులు పెరిగి ఎకానమీపై ఒత్తిడి వచ్చింది, హెజ్బుల్లా దాడులతో లెబనాన్ మరింత దెబ్బతింది. రీజిమ్ చేంజ్ లక్ష్యంగా యుద్ధం కొనసాగుతోంది.
సూడాన్ సివిల్ వార్ (SAF vs RSF) 1,000 రోజులు పూర్తి చేసుకుంది లక్షలాది మరణాలు, హ్యూమానిటేరియన్ క్రైసిస్, ఆహార లేమి తీవ్రంగా ఉన్నాయి. డార్ఫూర్, కోర్డోఫాన్ ప్రాంతాల్లో ఫైటింగ్ ఎస్కలేట్ అవుతోంది, సెక్సువల్ వయలెన్స్, మాస్ అట్రాసిటీలు పెరిగాయి. యుద్ధం సరిహద్దు దేశాలు (ఛాడ్, సౌత్ సూడాన్)కు స్పిల్ ఓవర్ అవుతోంది.
మయన్మార్లో జంటా vs ఎథ్నిక్ ఆర్మీలు (అరకాన్ ఆర్మీ మొదలైనవి) సివిల్ వార్ కొనసాగుతోంది, జంటా నియంత్రణలో ఉన్న భూభాగం తక్కువగా ఉంది, ఎయిర్స్ట్రైక్స్, హ్యూమానిటేరియన్ క్రైసిస్ తీవ్రం. 2025-26 ఎలక్షన్లు జరిగాయి కానీ షామ్గా భావిస్తున్నారు, ఇంటర్నల్ డిస్ప్లేస్మెంట్ 4 మిలియన్లు, రెఫ్యూజీలు 1.5 మిలియన్లు.
వెనిజులా దేశం రాజకీయ-ఆర్థిక సంక్షోభంలో ఉంది. జనవరి 3, 2026న అమెరికా సైనిక ఆపరేషన్ (Operation Absolute Resolve)లో అధ్యక్షుడు నికోలస్ మడ్యూరో, అతని భార్య సిలియా ఫ్లోరెస్ను అరెస్టు చేసి తీసుకెళ్లారు. దీంతో దేశం అస్థిరతలో పడింది డెల్సీ రాడ్రిగ్జ్ తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలుగా ఉంది. అమెరికా సాంక్షన్లు తగ్గాయి, ఆయిల్ ఇండస్ట్రీ ప్రైవటైజేషన్ జరుగుతోంది. కానీ GDP 70-80% తగ్గింది, ఇన్ఫ్లేషన్ 400-500%, పేదరికం 80-90%, 8 మిలియన్ల మంది మైగ్రేట్ అయ్యారు. ఆహార భద్రత లేదు, ఆరోగ్య-విద్య వ్యవస్థలు కుప్పకూలాయి రాజకీయ అస్థిరత, ప్రొటెస్టులు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ యుద్ధాల వల్ల దేశాలు భారీ నష్టాలు చెందుతున్నాయి. ఉక్రెయిన్, రష్యా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్, సూడాన్, మయన్మార్ వంటివి డైరెక్ట్ ధ్వంసంతో బాధపడుతున్నాయి. GDP తగ్గుదల, ఇన్ఫ్లేషన్, నిరుద్యోగం, పేదరికం పెరిగాయి.
ప్రజలపై భారం: మరణాలు, గాయాలు, శరణార్థులు, ఆహార-ఔషధ లేమి, విద్య-ఆరోగ్య వ్యవస్థలు కుప్పకూలాయి. యూరప్ ఎనర్జీ క్రైసిస్తో బాధపడుతోంది; గ్లోబల్ సప్లై చైన్ డిస్టర్బ్ అయింది షిప్పింగ్ రేట్లు పెరిగాయి, ఫుడ్ ఎక్స్పోర్ట్స్ స్టక్ అయ్యాయి.
భారతదేశంపై ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంది. మిడిల్ ఈస్ట్ నుంచి 55% క్రూడ్ ఆయిల్ దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇరాన్ యుద్ధంతో ఆయిల్ ధరలు $100+కి చేరాయి; స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ బ్లాకేజ్ భయాలు ఉన్నాయి. ప్రతి $10 బ్యారెల్ పెరిగితే ఇన్ఫ్లేషన్ 30-50 bps పెరుగుతుంది, GDP వృద్ధి 15-30 bps తగ్గుతుంది (7%+ నుంచి 6.5%కి పడవచ్చు). రూపాయి విలువ తగ్గుతోంది, కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ పెరుగుతుంది (ప్రతి $10 పెరిగితే $10 బిలియన్ అదనపు ఇంపోర్ట్ ఖర్చు), స్టాక్ మార్కెట్ అస్థిరత వచ్చింది. LNG సప్లైలు డిస్టర్బ్ అవుతున్నాయి, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు పెరిగాయి (బాస్మతి రైస్ ఎక్స్పోర్ట్స్ స్టక్). గల్ఫ్ నుంచి రెమిటెన్సెస్ ప్రభావితమవుతాయి. రష్యా-ఉక్రెయిన్ వల్ల ఫుడ్, ఫర్టిలైజర్ ధరలు పెరిగాయి. ఇవన్నీ సామాన్యులపై భారం పడుతున్నాయి ఇంధన ధరలు ఎక్కువై, ట్రాన్స్పోర్ట్, ఫుడ్ ఖర్చులు పెరుగుతాయి. ఫుడ్ ప్రైసెస్ పెరిగే అవకాశం ఉంది.
వెనిజులా సంక్షోభం గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్పై పరోక్ష ప్రభావం చూపుతోంది, ఆయిల్ అస్థిరత వల్ల ధరలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
ఇప్పుడు ప్రపంచంలో జరుగుతున్న ప్రధాన యుద్ధాలు (మార్చి 2026 నాటికి) రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా (గాజా) సంఘర్షణ (కొంత విరామంతో కొనసాగుతున్నది), సూడాన్ అంతర్యుద్ధం, మయన్మార్ అంతర్యుద్ధం వంటివి. అయితే, ఇటీవలి అత్యంత తీవ్రమైనది మిడిల్ ఈస్ట్లో ఇజ్రాయెల్-అమెరికా vs ఇరాన్ యుద్ధం (ఇరాన్ మీద దాడులు, ప్రతీకార దాడులు), ఇది రీజనల్ వార్గా విస్తరిస్తోంది. ఈ యుద్ధాలు దేశాలను ఆర్థికంగా, సామాజికంగా, రాజకీయంగా కుంగదీస్తున్నాయి. ఈ వ్యాసంలో ప్రధానంగా రష్యా-ఉక్రెయిన్, ఇజ్రాయెల్-గాజా/ఇరాన్ సంఘర్షణలపై దృష్టి పెడదాం, వీటి ప్రభావం భారతదేశంపై ఎలా పడుతుందో చూద్దాం.
లాభం పొందేవి:
• అమెరికా (ఆయుధ ఎక్స్పోర్ట్స్, ఎనర్జీ మార్కెట్ లాభాలు కొంతవరకు).
• చైనా (రష్యా-ఇరాన్తో బలమైన టైస్, గ్లోబల్ ఇన్ఫ్లుఎన్స్ పెరుగుతోంది).
• ఆయుధ తయారీదారులు, ఎనర్జీ ఎక్స్పోర్టర్లు (కొన్ని గల్ఫ్ దేశాలు ధరల పెరుగుదల వల్ల).
నష్టపోయేవి:
• ఉక్రెయిన్, రష్యా, గాజా/పాలస్తీనా, ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ (డైరెక్ట్ నష్టాలు).
• యూరప్ (ఎనర్జీ క్రైసిస్, ఇన్ఫ్లేషన్).
• భారతదేశం వంటి ఇంపోర్టర్లు (ఆయిల్ ధరలు, ఇన్ఫ్లేషన్).
• గ్లోబల్ ఎకానమీ మొత్తం (సప్లై చైన్ డిస్టర్బెన్స్).
• వెనిజులాలో ప్రజలు, లాటిన్ అమెరికా రీజన్ నష్టపోతున్నాయి.
మొత్తంగా ఈ యుద్ధాలు ఎవరికీ నిజమైన లాభం ఇవ్వవు. దీర్ఘకాలిక నష్టాలు హ్యూమాన్ లాస్, ఎకనామిక్ డౌన్టర్న్, ఇన్స్టాబిలిటీ, స్టాగ్ఫ్లేషన్ భయాలు ఎక్కువ. డిప్లొమసీ, శాంతి చర్చలు, అంతర్జాతీయ సహకారం మాత్రమే మార్గం. ప్రపంచ దేశాలు యుద్ధాలను ఆపి, స్థిరత్వం, శాంతి కోసం కృషి చేయాలి. హ్యూమానిటేరియన్ ఎయిడ్, రీజనల్ డైలాగ్, UN ఇంటర్వెన్షన్ ద్వారా మాత్రమే సమస్యలు పరిష్కరించగలం.
