సంభాషణ

రాజకీయ వర్గంగా ఖైదీ

1929 సెప్టెంబర్ 13న, జతిన్ దాస్ అరవై మూడు రోజుల పాటు నిరాహార దీక్ష చేసి లాహోర్ సెంట్రల్ జైలులో మరణించాడు. అతను ఎలాంటి హింసాత్మక చర్యకు పాల్పడలేదు. వలస పాలన దృష్టిలో, అతని నేరం కేవలం ఒక దృఢ నిశ్చయం, అంటే భారతదేశం తనను తాను పరిపాలించుకోవాలనే అతని నమ్మకం. వారాల తరబడి సాగిన నిరాహార దీక్షతో క్షీణిస్తున్న అతని శరీరం, విచారణ కన్నా నిర్బంధం ద్వారా నోరు మూయించాలని ప్రభుత్వం అప్పటికే నిర్ణయించుకున్న ఒక వ్యక్తికి, నిరసన తెలిపేందుకు మిగిలి ఉన్న ఏకైక భాషగా మారింది. అతని మరణం కారణంగానే సెప్టెంబర్ 13వ తేదీని ఖైదీల
సంభాషణ

జీరమ్‌ ఘాటీ ఘటన తీర్పు

జీరమ్‌ ఘటన చాలా భయంకరమైనది. 2013లో జరిగింది. అందులో పెద్ద సంఖ్యలో మావోయిస్టులు పాల్గొన్నారు. 250-300 లేదా ఇంకా ఎక్కువ మంది ఉండవచ్చు. వాస్తవంగా పేర్కొన్న వారి కంటే ఎక్కువ మంది మావోయిస్టులు ఇందులో పాల్గొని ఉండవచ్చు. ఆ సమయంలో, ఇందులో పాల్గొన్నవారు ఒరిస్సా నుండి వచ్చి ఉండవచ్చని కూడా అన్నారు. అందువల్ల, ఇందులో ఎవరు పాల్గొన్నారు, ఎవరు పాల్గొనలేదు అని చెప్పడం చాలా కష్టం. ఇది చాలా క్లిష్టమైన విషయం. ఈ మొత్తం ఘటనకు ప్రత్యక్ష సాక్షులు ఎవరూ లేరు. బస్తర్‌లో చాలా ఘటనలు జరుగుతుంటాయి. జీరమ్‌ఘాటి ఘటన వాటిలో ఒకటి. అది ఒక పెద్ద ఘటన
ఇంటర్వ్యూ

వందేమాతరం – సాంస్కృతిక సామ్రాజ్యవాదం

వందేమాతరం గేయం సూత్రప్రాయంగా దుర్గాదేవి వందనం. బంకించంద్ర ఈ గేయంలో భారతమాతను, దుర్గామాతను ఒకటిగా మార్చేశారు. ఇది ఆయన భాషా నైపుణ్యం, కావ్య కౌశలానికి నిదర్శనం. అయితే భాష వెనుక ఉన్న సత్యాన్ని దాచలేము. ఈ గేయం హిందూ దేవత అయిన దుర్గకు దేశం కంటే ఉన్నతమైన స్థానాన్ని ఇస్తూ, భారతమాతను దుర్గాదేవి రూపంలో ఊహిస్తుంది. గేయం మొదటి భాగం దేశం గురించి వివరిస్తుంది. అందులో నేల, నీరు, పంటలు, పచ్చదనం, మాతృభూమి సౌందర్యం ఉన్నాయి. 1937లో వివాదం తలెత్తిన తర్వాత కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ జాతీయ వేడుకల్లో దీని మొదటి రెండు చరణాలను మాత్రమే ఉపయోగించాలని నిర్ణయించింది.
సంభాషణ

చలం – రచన ప్రపంచంలో ఓ ‘చుక్కమ్మ’

ఎక్కడో ఛత్తీస్‌ఘడ్ అడవిలో ఒక చెట్టుకింద కూర్చున్న నాకు చలం పరిచయమయ్యాడు. అక్కడ సిగ్నల్ ఉండదని ముందే యూట్యూబ్  కొన్ని వీడియోలు డౌన్లోడ్ చేసుకున్నాను.   వాటిల్లో  చలం రచనలు అని ఇరవై రెండో ఇరవై మూడో ఎపిసోడ్లు కూడా ఉన్నాయి.   అప్లోడ్ చేసిన వాళ్ళు సరిగా గుర్తులేరు కౌముది అనుకుంటా. అవన్నీ వింటూ వింటూ చలం పరిచయం అయ్యాడు. మొదట అందులో నేనూ విన్నది కూడా  ప్రేమలేఖలు అనే వీడియో.  అప్పుడు నాకు విరహం కూడా ఎక్కువే ఉండేది.  కుటుంబాల మీద కాదు!  అక్కడి నుంచి నాకు చలం అలవాటు అయ్యాడు.  నేను సాహిత్య ప్రపంచంలోకి రావడానికి ఒక
సంభాషణ

ఒక జర్నలిస్టు చెలామణిలో లేకుండా అయిన తీరు

భారతదేశంలో ఖైదులో ఉన్న జర్నలిస్టులకు ‘ప్రపంచ పత్రికా స్వేచ్ఛా దినోత్సవం’ అంటే ఏమిటి? 2026 ప్రపంచ పత్రికా స్వేచ్ఛా దినోత్సవం సందర్భంగా, భారతదేశంలో జైలు ఊచల వెనుక ఉన్న ఇద్దరు జర్నలిస్టులు - జార్ఖండ్‌కు చెందిన రూపేష్ కుమార్ సింగ్, జమ్ము కశ్మీర్ జర్నలిస్ట్ ఇర్ఫాన్ మెహరాజ్‌ల కోసం 'ఫ్రీ స్పీచ్ కలెక్టివ్' ఈ ప్రశ్నను సంధిస్తోంది. 'వాండే' మ్యాగజైన్ ఎడిటర్ ఇర్ఫాన్ మెహరాజ్‌ను, 2023 మార్చి 20నాడు చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల (నిరోధక) చట్టం (ఉపా) కింద నమోదు చేసిన ఆరోపణలపై అరెస్టు చేసారు. ఆయనపై విచారణ ఇంకా ప్రారంభం కావాల్సి ఉంది. కాశ్మీర్‌లోని  సంక్లిష్ట రాజకీయాలు, దాని
సంభాషణ

ప్రపంచ పత్రికా స్వేచ్ఛా దినోత్సవం! ఖైదులో జర్నలిస్టులు

భారతదేశంలో ఖైదులో ఉన్న జర్నలిస్టులకు ‘ప్రపంచ పత్రికా స్వేచ్ఛా దినోత్సవం’ అంటే ఏమిటి? ఈ ఏడాది మే 3, ప్రపంచ పత్రికా స్వేచ్ఛా దినోత్సవం సందర్భంగా, భారతదేశంలో జైలు ఊచల వెనుక ఉన్న ఇద్దరు జర్నలిస్టులు - జార్ఖండ్‌కు చెందిన రూపేష్ కుమార్ సింగ్,  జమ్ము- కశ్మీర్ జర్నలిస్ట్ ఇర్ఫాన్ మెహరాజ్ కోసం 'ఫ్రీ స్పీచ్ కలెక్టివ్' ఈ ప్రశ్నను సంధిస్తోంది. రూపేష్ కుమార్ సింగ్ 2022 జూలై 17 నాడు చట్టవ్యతిరేక కార్యకలాపాల (నివారణ) చట్టం (ఉపా), 1967 కింద నమోదైన ఆరోపణలపై అరెస్టు అయ్యారు. ప్రస్తుతం ఆయనపై విచారణ కొనసాగుతోంది. తన కుటుంబానికి దూరంగా ఉన్న
సంభాషణ

“ఇదిగో, నా సోదరి వచ్చేసింది; ఇప్పుడు నాకు ఆమె డబ్బు ఇవ్వండి”

రచన: విశాద్ కుమార్ | ఏప్రిల్ 28, 2026 ఒడిశాలోని కియోంఝర్ జిల్లా నుండి ఒక దారుణ సంఘటన వెలుగులోకి వచ్చింది. ఇది మానవత్వానికే సిగ్గుచేటుగా నిలిచిపోతుంది.   ఒళ్లు గగుర్పొడిచే ఈ ఘటన, మన పరిపాలనా వ్యవస్థలోని నిర్లక్ష్యాన్ని, అసంబద్ధతను కూడా బట్టబయలు చేస్తోంది. అంతేకాకుండా, అధికార యంత్రాంగపు పత్రాల ప్రక్రియలలోని సంక్లిష్టతలకు సంబంధించి ఇది తీవ్రమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తుతోంది. ఏప్రిల్ 27న ఈ దిగ్భ్రాంతికరమైన విషయం వెలుగులోకి వచ్చింది. ఆదివాసీ జీతు ముండా, తన మరణించిన సోదరి అస్థిపంజరాన్ని మోసుకుంటూ ఒక బ్యాంకు వద్దకు చేరుకున్నాడు.  అంతకుముందే అతను బ్యాంకుకు డజన్ల సార్లు వెళ్ళాడు; కానీ ప్రతిసారీ
సంభాషణ

గనుల తవ్వకం: ఆదివాసుల హక్కులు, పర్యావరణంపైన ఆందోళనకర ప్రశ్నలు

2026 ఏప్రిల్ 03ఒడిశాలోని సిజీమాలి లో ఘర్షణ: 2026 మార్చి 25న ఒడిశాలోని కలహండి జిల్లాలో కార్యకర్త నేతలు లింగరాజ్ ఆజాద్, సురేష్ సంగ్రామ్‌లను అరెస్టు చేశారు. నీరు, అడవి, భూమి (జల్, జంగల్, జమీన్) కోసం గ్రామీణ, ఆదివాసీ సముదాయాల హక్కులను కాపాడటంలో, అలాగే వేదాంత లిమిటెడ్ మైనింగ్ సంస్థను వ్యతిరేకించడంలో వీరిద్దరూ చురుగ్గా పాలుపంచుకున్నారు. బాక్సైట్ సమృద్ధిగా ఉన్న ఒడిశాలోని ఈ ప్రాంతంపై మైనింగ్ సంస్థల కన్ను పడింది. తమ భూమిని నిలబెట్టుకోవడానికి ఈ జిల్లాలో గతంలో అనేక ఆదివాసీ పోరాటాలు జరిగాయి. ఇప్పుడు కార్పొరేట్ సంస్థల దృష్టి సిజిమాలిపై పడింది. మైనింగ్ ప్రాజెక్ట్; పర్యావరణ
సంభాషణ

అరెస్టు చేస్తారనే భయంతో ఆసుపత్రికి వెళ్లని బాధిత సిజిమాలి ఆదివాసులు

2026 ఏప్రిల్ 12 కాశీపూర్ బ్లాక్‌లోని సిజిమాలి బాక్సైట్ గని కోసం వేదాంత అల్యూమినియం లిమిటెడ్ చేపట్టిన రోడ్డు నిర్మాణ కార్యక్రమం భారీ సంఖ్యలో పోలీసులు,  పరిపాలనా యంత్రాంగ అధికారుల సమక్షంలో జరగడంతో ఆ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తత పెరిగి వివాదం చెలరేగింది. మంగళవారం భారీ పోలీసు, పరిపాలనా యంత్రాంగ సిబ్బంది సమక్షంలో ప్రారంభమైన ఈ రోడ్డు నిర్మాణ పనులను గ్రామస్థులు వ్యతిరేకించడంతో పోలీసులకూ, వారికి మధ్య ఘర్షణ చోటుచేసుకుంది. గ్రామస్థులు పోలీసుల ఆదేశాలను ధిక్కరిస్తున్నారని ఆరోపణలు రావడంతో, పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు జిల్లా యంత్రాంగం జోక్యం చేసుకుని, కలెక్టర్ ప్రభావిత ప్రాంతానికి వెళ్లాడని అధికార వర్గాలు అంటున్నాయి. అయితే, అధికారులు
ఇంటర్వ్యూ

From Armed Struggle in the forests to Struggle for Survival in a city

He spent ten and a half years in a Chhattisgarh jail! She spent twelve years! 38 unproven cases against him, 159 against her! Raghava Some people's lives are a source of wonder. They are filled with endless sorrow. They do not think about what tomorrow will bring. They do not live for themselves. They do not even fear for their lives. They simply do not care about the police, cases,